SYSTEMISCHE OPLOSSINGEN

‘Het begrip systemisch wil zeggen dat men het enkelvoudige erkent als deel van een groter geheel. Ook een mens is altijd deel van een groter geheel, bijvoorbeeld een bindingssysteem. Daarom vindt men pas oplossingen voor zielsconflicten als men niet alleen kijkt naar het enkelvoudige, dus niet alleen naar het symptoom, niet alleen naar de betreffende persoon of niet alleen naar de betreffende persoon en zijn naaste familieleden met wie hij een vaste relatie heeft, dus bijvoorbeeld zijn ouders, maar juist ook kijkt naar datgene wat wordt buitengesloten.

Het zielsprobleem is in het algemeen dus een probleem omdat men het probeert op te lossen binnen een te klein denkraam. Als men dit gebied echter verruimt, worden onverwacht andere krachten in de ziel in beweging gezet die dringend om een oplossing vragen. Het is nu de kunst van een opsteller om een door de cliënt als te klein gedacht probleemsysteem te vergroten met personen van wie impulsen kunnen uitgaan voor een bevrijding uit het zielsconflict.

Net zoals de natuur die wetenschappers en technici ontglipt die haar in te eenvoudige formules willen vangen, of de maatschappij die politici ontglipt die haar met hun beperkte interesses willen onderwerpen en beheersen, zo onttrekt zich de ziel aan therapeuten die haar grootheid niet erkennen en zich boven haar willen stellen en willen manipuleren. Wie in welke functie dan ook miskent dat ook hij deel is van een grotere samenhang, heeft óf geen succes óf richt in plaats van iets nuttigs te doen uiteindelijk eerder schade aan.

ERKENNEN WAT ER IS

Bij familieopstellingen is niet alleen distantie tot eigen denkbeelden en theorieën of tot die van anderen bevorderlijk om iets nieuws te kunnen toelaten. Het is ook noodzakelijk zich van eigen morele beelden en die van anderen, van goed en fout, van slecht en goed, en van recht en onrecht, te bevrijden. Om oplossingen te vinden en niet slechts nieuwe zielsverstrikkingen toe te voegen aan de oude, moeten we loskomen van oppervlakkige meningen, van oordelen en van de nauwe grenzen van ons eigen geweten. (…)

HET EIGEN DEEL AANNEMEN

Net als bij elke andere therapierichting is ook bij het opstellen de therapeut vaak belangrijker dan zijn methodes. De patiënt, respectievelijk zijn ziel, beproeft in welke mate de therapeut zijn eigen lot heeft aanvaard. Precies zo ver laat hij zijn ziel ook aan hem zien.

MOED …

Wie opstellingen wil begeleiden en deze methode aan patiënten aanbiedt zonder zelf de moed te hebben de werkelijkheid onder ogen te zien, werkt tevergeefs. De therapeut moet de patiënt de werkelijkheid die voortkomt uit zijn ziel laten aankijken zoals zij is. Hij mag de patiënt niet beschermen tegen deze werkelijkheid uit medelijden of angst voor de gevolgen.

… EN DEEMOED

De kunst opstellingen te begeleiden is het resultaat van ervaring en kennis. Desondanks laten opstellingen duidelijk zien dat het zielsgebeuren zich aan verandering onttrekt zodra men het met een professionele houding van het maakbare tegemoet treedt en men zich superieur voelt. De therapeut, de patiënt en de groep ervaren in een opstelling hoe zij onderdeel zijn van een grotere samenhang die hen omvat en met wie zij in verbinding staan. Niemand kan daarboven staan, ook niet de therapeut. Om die reden ervaar ik, net als vele collega’s, elke gevonden oplossing als een geschenk!’

UIT: Franz Ruppert, De verborgen boodschap van psychische stoornissen. De waarheid heelt de waan. Eeserveen 2009 (blz. 291, 292, 293)