innerlijke meditatie

Mindfulness

Mindfulness (achtzaamheid) is een uitdrukking die afkomstig is uit het angelsaksisch taalgebruik, waarvan de oorsprong in het boeddhisme ligt. Het is een gemoedstoestand die getypeerd wordt door de bewustwording van de eigen fysieke ervaringen, gevoelens en gedachten, zonder onmiddellijk over te gaan op automatische reacties. Om toe te werken naar Mindfulness doet men onder andere meditatie en andere aandachtsoefeningen.

Boeddhistische wortels

Samma Sati is een onderdeel van het zogenaamde achtvoudige pad. Het wordt al 2.000 jaar toegepast in het boeddhisme. Deze aandachtstraining wordt beschouwd als specifiek boeddhistisch en is erop gericht de beoefenaar te brengen tot een ervaring van het bestaan zoals dit werkelijk is.

In een westerse medische of psycho-therapeutische context is het begrip bekend geworden door de Amerikaanse onderzoeker Jon Kabat-Zinn. Deze moleculaire bioloog ontleende de term aan Thich Nhat Hanh, een Vietnamese monnik die omwille van zijn houding tijdens de Vietnamoorlog uit zijn geboorteland verbannen werd en in Frankrijk ging wonen. Talrijke boeddhistische monniken uit Thailand en Myanmar hebben de vipassana in zijn zuivere vorm onderwezen wat geleid heeft tot vele beoefenaars in de westerse wereld.

Hoewel mindfulness wortels heeft in het boeddhisme veronderstelt men van beoefenaars geen kennis van het boeddhisme, Zen, vipassana, yoga of welke oosterse filosofie of meditatietechniek dan ook. Het wordt onder andere toegepast in MBSR (mindfulness-based stress reduction) en MBCT (mindfulness-based cognitive therapy).

Er is geen fundamenteel verschil tussen MBSR en MBCT. Het verschil zit niet in de inhoud, maar in de context, in de omgeving waarin het wordt toegepast. Essentieel bij beide trainingen is dat de deelnemers aan het programma op een gedisciplineerde wijze thuis de oefeningen uitvoeren die ze tijdens de training aanleren. De bedoeling is om mensen te leren om met milde open aandacht naar de werkelijkheid te kijken.

MBCT wordt in het Nederlands ook wel aandachtgerichte cognitieve therapie genoemd. In MBCT wordt mindfulness als vaardigheid aangeleerd bij de behandeling van met name chronische en recidiverende depressies, maar ook bij fobieën en chronische pijn.

Enkele misverstanden komen nog vaak voor. Mindfulness is geen vage dagdromerij. Een beoefenaar wordt juist door de aandacht te vestigen op zijn eigen lichaam, ademhaling, zintuige, gedachten en emoties teruggebracht naar de realiteit. Mindfulness is evenmin een methode om nooit meer stress of angst te kennen, maar leert dat zulke gevoelens een onvermijdelijk deel van het leven zijn. Wel leert het anders omgaan met aangename en onaangename gebeurtenissen. Tenslotte bestaat de methode niet uit ontspanningsoefeningen, maar hanteert deze wel veelvuldig evenals mantra´s.

Andere toepassingsgebieden

Daarnaast vormt mindfulness een essentieel element in de zogenaamde derde generatie gedragstherapie, waaronder de acceptance and commitment therapy (ACT). Binnen deze gedragstherapieën wordt mindfulness op een minder strikte en meer pragmatische wijze toegepast dan bij MBCT. Mindfulness beslaat vier van de zes kernprocessen van ACT.

OEFENING

Ruimte creëren rondom automatische reacties.

De SODA-oefening is ontwikkeld om een betere toegang te krijgen tot je gevoel.

Deze oefening kan helpen als remedie tegen automatische reacties zoals oordelen of als er op elk moment van de dag moeilijke momenten ontstaan.

De vier stappen kunnen slechts enkele seconden tot enkele minuten duren.

S

De “S” staat voor stop. Stop gewoon met wat je doet, ongeacht wat je aan het doen bent. Geef jezelf een moment om tot rust te komen.

O

De “O” staat voor observeren wat er in je opkomt zoals, bijvoorbeeld, stress. Pas compassie voor jezelf toe terwijl je stressvolle gedachten loslaat.

D

De “D “ staat voor detach (loslaten). Haal een paar keer diep adem. Voel de steun van de grond en van je eigen ontspannen adem terwijl je dit doet.

A

De “A” staat voor awaken (wakker worden). Ga gewoon door met jouw verlangen hoe je vanuit deze plek verder wil gaan met het invullen van de dag.

Scroll naar top